Zeelicht in Zierikzee

Onze december-excursie had dit jaar Zierikzee als bestemming, waar van 6 tot en met 13 december 2025 het lichtkunstfestival Zeelicht plaatsvond. Het was de tweede editie van dit leuke evenement en er was bij onze clubleden veel animo om hier gezamenlijk heen te gaan! Op woensdagavond 10 december gingen we dus met een groep op pad naar Zierikzee, gewapend met cameratassen en andere attributen zoals statieven en dergelijke.

Lichtfestivals lijken steeds populairder te worden; zeker voor de donkere wintermaanden is dit een aantrekkelijke manier om bezoekers te trekken naar bepaalde plekken. Bekende voorbeelden daarvan zijn Glow in Eindhoven en de Light Safari in Beekse Bergen. Voor een historische kleine stad als Zierikzee is dit een mooie gelegenheid om zichzelf letterlijk in de spotlights te zetten. Deze tweede editie was dan ook een stuk uitgebreider dan de vorige keer! 

Wat voor ons als Walcherse fotoclub natuurlijk eveneens prettig is, is dat Zierikzee qua reisafstand nog prima op een avond te bezoeken is. En het is een vrij overzichtelijke stad, dus goed beloopbaar in een tamelijk beperkte tijd.

Hieronder tonen we een selectie van de op 10 december gemaakte foto's, waarbij de volgorde ongeveer de route langs de verschillende lichtkunstwerken volgt. 

We begonnen onze wandeling gezamenlijk bij het grote parkeerterrein Havenpoort (P1), dat overigens bij aankomst al behoorlijk vol stond met auto's! Van daaraf was het maar een kort stukje lopen naar het eerste hoogtepunt: de Zuidhavenpoort. Hier was een bijzondere projectie te zien: een animatie met de titel 'There be dragon'. Deze verwijst naar de legende over Sint-Joris, maar ook naar de Spaanse commandant Cristobal de Mondragón, die Zierikzee in 1576 spaarde. Op de muren van de poort konden we zien hoe de Zuidhavenpoort werd veroverd door een draak én hoe deze uiteindelijk werd verslagen. 

Verschillende clubleden hebben de Zuidhavenpoort met de projecties vastgelegd. Omdat de animatie steeds wisselende lichteffecten liet zien, zijn de hiervan gemaakte beelden toch heel divers geworden.

De foto boven dit artikel is gemaakt door Beate, die goed gebruik heeft gemaakt van het moment waarop er lijnen en kleuren op de verschillende muurvlakken geprojecteerd werden.  

Deze foto is gemaakt door Jan. Hier zien we de Zuidhavenpoort vooral van de zijkant; de animatie zelf is vanuit deze hoek wat minder duidelijk in beeld. Maar juist de lichtstralen van de projectie vormen opvallende lijnen die fraai contrasteren tegen de donkere lucht. 

Peter legde dit mooie stadsgezicht vast in panorama-verhouding waarbij de lichtstralen in de lucht mooi doorlopen in de projectie. Rechts naast de stadspoort een doorkijkje naar de Oude Haven, waar het paarse licht van een ander kunstproject te zien is. 

Beate legde de projectie op de poort ook vanuit een andere hoek vast. Het effect is vervreemdend: een beeld van een middeleeuwse stad dat geprojecteerd is op een eveneens historisch gebouw.   

De projectie moest natuurlijk krachtig genoeg zijn om het gebouw geheel te verlichten. Personen die dichtbij de poort kwamen vormden daardoor scherp afgetekende schaduwen op het lage gedeelte van de muren. In deze plaat van Beate zijn deze schaduwen het onderwerp geworden Van zo dichtbij is de animatie zelf niet meer heel herkenbaar, maar de verschillende kleuren maken het een interessant beeld.   

Ook Berry speelde met de schaduwen op de muur, hier met heel andere kleuren. De schaduw van de man met het statief is overigens niet die van Berry zelf maar van een andere fotograaf; er waren die avond meer fotografen op pad...
Het silhouet rechts (van een gestalte met een arm omhoog) is de schaduw van een beeld van een vrouw dat vlak voor de poort staat en dat is opgedragen aan de slachtoffers van de watersnoodramp van 1953.

Aan de rechterkant op de foto zien we een (paars) doorkijkje naar de Oude Haven. In de foto's hieronder is meer van deze plek te zien! 

Vanaf de Zuidhavenpoort zijn de meeste clubleden op eigen tempo langs de kunstwerken gelopen, het was namelijk erg lastig om in het donker en de drukte als groep bij elkaar te blijven. De kunstobjecten vormden echter een logische route door het centrum van Zierikzee en we kwamen elkaar dan ook regelmatig tegen. 

Aan de andere kant van de Zuidhavenpoort kom je uit bij de Oude Haven. Hier werden bomen en gevels verlicht met gekleurde lichten in paars en magenta. Deze overzichtsfoto is gemaakt door Berrie vanaf het bruggetje. In de verte is de verlichte toren van het oude stadhuis te zien. In het water van de Oude Haven vormden 5 verlichte fonteinen het kunstwerk 'Zeeblommen'. 

In deze foto van Marcel is een van de 'Zeeblommen' wat groter in beeld gebracht en zo nog wat duidelijker te zien. Deze foto is gemaakt met een iets langere sluitertijd (5 sec), waardoor het water enigszins vlakker en gladder is geworden. 

Op het Kraanplein een andere fontein, gefotografeerd door Ronald. Het is wat moeilijk te zien, maar in het opspuitende water werden twee dansende en bewegende figuren geprojecteerd. Dit kunstwerk had de naam 'Fountain Dance'. Overigens was ook ter plekke de animatie niet heel erg duidelijk te onderscheiden in de waterstralen.
In de foto zijn aan de rechterkant silhouetten van toeschouwers te zien, waardoor deze een goede indruk geeft van de sfeer van de avond.  
 

Tijdens een moment pauze op een bankje keek Berrie omhoog en zag de toren van de Gasthuiskerk, omringd door lichtstralen. Dat levert een mooi lijnenspel in de foto op! In de lucht zijn tevens wat sterren te zien, het was een vrij heldere avond. 

Verlichte etalages vormen eveneens een interessant onderwerp voor fotografen. In deze etalage was een zogenaamde Zeeuwse knop te zien, maar dan als lichtobject. Marcel fotografeerde deze met een zoomburst: door een iets langere sluitertijd te gebruiken en dan tijdens het afdrukken in- of uit te zoomen ontstaan lichtstrepen, wat een heel dynamisch beeld oplevert.  

Onder de bogen van de Gasthuiskerk (ook wel 'De Beuze' genoemd) was het kunstwerk 'Victorian Greenhouse' te zien: projecties van verlichte vensters met wisselende 'doorkijkjes'. Bij dit project vonden met enige regelmaat live optredens plaats van dansers op muziek, waardoor een bijzondere en sprookjesachtige sfeer ontstond. 

De optredens waren echter moeilijk om te fotograferen! Er was eigenlijk te weinig licht om de (snelle) bewegingen vast te leggen in een stilstaand beeld, waardoor het risico op bewegingsonscherpte groot is en het ook moeilijk kan zijn om de focus op het juiste punt te leggen.

Bovenstaande foto is gemaakt door Tina die hierbij een vrij lichtsterke lens gebruikte: de schaduwen of silhouetten tekenen zich scherp af tegen de projectie van de vensters. Er is bewust gekozen voor een vrij symmetrische compositie. 

Jan maakte deze foto van De Beuze tijdens een pauze tussen de dansoptredens. Hierop zijn weer heel andere projecties te zien. De persoon die rechts in beeld staat voegt duidelijk een interessant element toe aan de foto, zeker omdat het motief op de jas overeenkomt met het patroon van de vloer!

Dat het kiezen van een andere kijkrichting originele beelden kan opleveren laat ook Ruud hier zien. Op de gevel van het Stadhuismuseum was het kunstwerk 'Snarling Starling' te zien: projecties van ramen waarachter soms een geanimeerde spreeuwenzwerm langs vloog. Het koele witte licht van de vensters contrasteert fraai met het warme licht van de stadhuistoren, die boven de gevel uitsteekt. Door het schuine standpunt ontstaat een dynamisch beeld en ook een mooie interactie tussen het tijdelijke lichtkunstwerk en het bestaande historische gebouw.  

Klassiek doorkijkje vanuit de Meelstraat naar de iconische stadhuistoren van Zierikzee. Mooi vastgelegd door Ronald; de lijnen van de verlichte gevels versterken het perspectief. 

Naast de Nieuwe Kerk stond het kunstwerk 'Tree of Life': als bliksemschichten lichtten de takken van een oude boom afwisselend op. In bovenstaande foto van Marcel zijn de lichten in de richting van de toren van het stadhuis gebogen. Fraai is ook het contrast tussen de verschillende kleuren licht in het beeld.   

Jan fotografeerde de 'Tree of Life' precies vanaf de andere kant; nu is links is de blauw verlichte gevel van de Nieuwe Kerk te zien. De foto krijgt veel diepte door de hond rechts die de blik van de kijker volgt, het beeld in. De twee duo's in beeld versterken dat effect nog eens en geven de foto tevens een bepaald perspectief mee, mede door het vrij lage standpunt.

In deze foto van Tina kijken we recht tegen de zijgevel van de Nieuwe Kerk aan. Aan de rechterkant - net buiten beeld - waren projecties op de muur te zien (kunstwerk 'Tuus'), waar regelmatig bezoekers naartoe liepen. Doordat ze daarbij langs een felle blauwe lamp liepen ontstonden er boeiende schaduwen op de muur die soms buitenproportioneel groot waren. 

Ronald fotografeerde de 'Tree of Life' met op de voorgrond een deel van de indrukwekkende pilaren van de voorgevel. Dit levert een bijzonder contrast op tussen de massieve rechte structuur van het bouwwerk tegen de fijne grillige lijnen van de boom. 

Ruud gebruikte een vergelijkbaar contrast, maar nu vormen de takken van de bomen en de fantasie-zeedieren (onderdeel van het kunstwerk 'Onder Water') een speelse voorgrond en is de indrukwekkende neoclassicistische gevel van de Nieuwe Kerk als achtergrond te zien. De kleuren van de gevel en de zeedieren veranderden overigens continu, waardoor er steeds andere kleuren te zien waren. In dit beeld versterken de paarse tinten elkaar op een heel mooie manier. 

Berry maakte een van de 'zeewezens' (een soort kwal) het hoofdonderwerp van de foto, op de achtergrond zijn er in andere kleuren nog meer te zien, waardoor een herhaling ontstaat die het hoofdonderwerp benadrukt. Het verkeersbord voegt wel wat toe aan het vervreemdende effect.  

Ook Berrie fotografeerde een van de 'kwallen' van het kunstwerk 'Onder Water', maar nu meer in detail, waardoor het een enigszins abstract beeld is geworden.  

Achter de ramen van het oude postkantoor was het kunstwerk 'Aquarium' te zien: gekleurde 'vissen' die fel oplichten in een soort blacklight. Berry maakte deze foto en gebruikte de aanwezige raamlijsten om zo een mooie beeldverdeling en kadering te creëren.  

Ook gezien en vastgelegd door Berry: details van een van de 'kwallen' van 'Onder Water', maar dit keer omgezet naar zwart-wit waardoor de structuur nog meer nadruk krijgt. 

Peter fotografeerde een van de (drukke) straten met een wat langer brandpunt en ook een iets langere sluitertijd. Hierdoor vervagen de bezoekers tot gestalten en komt er nadruk op de herhaling van de straatlantaarns en de lijnen van de gevels. Door de foto om te zetten naar zwart-wit wordt het effect van de lijnen nog verder versterkt en ontstaat er rust in het beeld.   

Ook deze foto is wat later op de avond gemaakt, door Marcel; er was toen al niet veel publiek meer op straat. Daardoor ontstaat er mooi zicht op de reflectie van de paarse lichten in de glimmende bestrating van het Havenpark.
Aan de rechterkant van het beeld is het lichtkunstwerk 'Frozen Light' (in de muziektent) te zien, plus een stukje van de gigantische verlichte octopus die deel uitmaakte van het kunstproject 'Zee van verwondering'. 

Terug aan de Oude Haven, waar Ronald uit de hand fotografeerde met een iets langere sluitertijd. Door de camera tijdens het afdrukken te bewegen (ICM - 'intentional camera movement') kunnen fraaie lichtstrepen ontstaan. Dat maakt een bijzonder dynamisch beeld, waarbij het fijn is dat de boom en de gevels in de achtergrond nog herkenbaar zijn. 

Bij de snackkramen op het Kraanplein was het eerder op de avond erg druk. Tina maakte deze foto wat later op de avond toen het een stuk rustiger was en de uitbater even een moment had om te ontspannen. Hij vond het prima om even te poseren voor de foto!

Zicht op de Nieuwe Haven, gezien vanaf de Zuidhavenpoort en vastgelegd door Peter. De lijnen trekken de aandacht van de kijker mee het beeld in en door de omzetting naar zwart-wit is een klassiek, bijna tijdloos beeld ontstaan.   

Terug bij de Zuidhavenpoort, waar we de reportage afsluiten met deze foto van Marcel. Het felle rode en paarse licht wordt hier nog eens fraai gereflecteerd in het water. 

Samenvattend was het een zeer geslaagde excursie waar heel diverse foto's van zijn gemaakt. Het is bij dit soort evenementen soms best lastig om als fotograaf je eigen stempel te drukken op de gemaakte beelden; de kans is steeds aanwezig is dat foto's vooral een registratie worden van een lichtobject of een projectie.

Wat het fotograferen verder nog moeilijk maakte is dat er best veel beweging was: projecties veranderden, objecten bewogen soms in de wind en de passerende bezoekers stonden ook niet stil. Dat maakte het niet altijd goed mogelijk om een wat langere sluitertijd te gebruiken vanaf statief. Daarnaast was het aan het begin van de avond op sommige plekken best druk, waardoor alleen al het neerzetten van een statief niet altijd handig was. Hierdoor moesten er regelmatig toch vrij snelle sluitertijden gebruikt worden, met als gevolg een hogere iso-waarde waarmee tevens de kans op ruis toeneemt. 

Verder was het contrast tussen de verlichte objecten en de donkere achtergrond soms heel erg groot, wat camera's niet altijd goed kunnen overbruggen. Het risico op over- en onderbelichte stukken is daardoor een ander aandachtspunt in dit soort situaties. 
Maar al met al hebben we gezamenlijk toch een heel mooie en gevarieerde serie foto's kunnen maken van dit leuke lichtfestival!